Ghi chú thường xanh là loại ghi chú được viết để bồi đắp và tích lũy theo thời gian, xuyên suốt nhiều dự án.
Cách viết ghi chú này khá khác thường, vì Hầu hết mọi người chỉ ghi chú tạm thời. Lý do là phương pháp này không xoay quanh chuyện ghi chú, mà xoay quanh việc xây dựng hiểu biết sâu một cách hiệu quả: Ghi chú tốt hơn không đúng trọng tâm; điều quan trọng là tư duy tốt hơn. Nếu làm tốt, những ghi chú này rất giá trị: Viết ghi chú thường xanh là đơn vị cơ bản của công việc tri thức.
Viết ra những ghi chú đáng để bồi đắp lâu dài không dễ. Những nguyên tắc sau sẽ giúp ích:
- Ghi chú thường xanh nên đủ nhỏ và tập trung
- Ghi chú thường xanh nên xoay quanh khái niệm
- Ghi chú thường xanh nên liên kết dày đặc
- Ưu tiên bản thể học liên kết hơn phân loại phân cấp
Khái niệm này chịu ảnh hưởng lớn từ Hộp phiếu Zettelkasten của Luhmann. Ông xem nó như một đối tác trí tuệ độc lập trong quá trình viết 70 cuốn sách của mình. Xem Những điểm tương đồng và khác biệt giữa viết ghi chú thường xanh và Zettelkasten.
Triển khai cách làm ghi chú thường xanh
Xem:
- Viết về thứ mình đọc
- Hộp thư đọc để thu thập tài liệu tham khảo có thể hữu ích
- Hộp thư viết cho ghi chú tạm thời và chưa hoàn thiện
- Chiến lược thực thi cho việc viết
Tip
Nếu bạn thấy khái niệm “Ghi chú thường xanh” (Evergreen notes) này phức tạp, đó là chuyện rất bình thường. Hãy tiếp tục đọc mà không cần cố hiểu ngay. Khái niệm này sẽ tự rõ hơn sau một thời gian trải nghiệm.
Ngoài ra, nếu bạn cần ví dụ về ghi chú thường xanh thì xin mời: về cơ bản, tất cả ghi chú trong trang web này đều là Evergreen notes.
Tài liệu tham khảo
Ahrens, S. (2017). How to Take Smart Notes: One Simple Technique to Boost Writing, Learning and Thinking – for Students, Academics and Nonfiction Book Writers.
Nhiều sinh viên và người viết học thuật ghi chú theo kiểu giống các chủ tàu thời kỳ đầu. Họ xử lý ý tưởng và phát hiện theo cách tiện ngay lúc đó. Đọc được một câu thú vị, họ gạch chân. Có nhận xét, họ viết ra lề. Có ý tưởng, họ ghi vào sổ tay. Bài báo nào quan trọng, họ bỏ công viết trích đoạn. Làm kiểu này thì ghi chú nằm rải rác khắp nơi, dưới nhiều dạng khác nhau. Đến lúc viết, họ phải dựa rất nhiều vào trí nhớ để biết ghi chú nào đang nằm ở đâu, viết từ bao giờ.
(Many students and academic writers think like the early ship owners when it comes to note-taking. They handle their ideas and findings in the way it makes immediate sense: If they read an interesting sentence, they underline it. If they have a comment to make, they write it into the margins. If they have an idea, they write it into their notebook, and if an article seems important enough, they make the effort and write an excerpt. Working like this will leave you with a lot of different notes in many different places. Writing, then, means to rely heavily on your brain to remember where and when these notes were written down.)
Luhmann, N. (1992). Communicating with Slip Boxes. In A. Kieserling (Ed.), & M. Kuehn (Trans.), Universität als Milieu: Kleine Schriften (pp. 53–61). Retrieved from http://luhmann.surge.sh/communicating-with-slip-boxes