Viết là một cách hiệu quả để tạo áp lực lên tư duy: rất khó tóm tắt một thứ mà mình chưa thật sự hiểu. Khi cố giải thích một ý tưởng, ta tự nhiên thử nhiều cách đóng khung, lần theo các ranh giới của vấn đề, và thấy ra những kết nối mới. Đây là một phần lý do Viết ghi chú thường xanh giúp tích lũy hiểu biết sâu sắc, và cũng là lý do nên Viết về thứ mình đọc.
Bước tiếp theo là tạo liên kết và tích hợp bài viết đó với các ghi chú trước đây, tức biến nó thành Ghi chú thường xanh, nhất là vì Ghi chú thường xanh nên hướng khái niệm. Việc này làm hiệu ứng trên mạnh hơn, vì ta phải hiểu một ý tưởng liên hệ với các ý tưởng khác ra sao. Và khi đối chiếu ý tưởng mới với ý tưởng cũ, ta thấy được cả những điều không được nói trong tác phẩm mới.
Cách làm này là một dạng hỗ trợ siêu nhận thức thô sơ: Hỗ trợ siêu nhận thức như cấu trúc hỗ trợ nhận thức.
Quan sát này dường như đúng ngay cả với những hình thức viết không phải văn xuôi: Nhiều nhà tư tưởng lỗi lạc cần một bề mặt viết để suy nghĩ
Tài liệu tham khảo (References)
Ahrens, S. (2017). How to Take Smart Notes: One Simple Technique to Boost Writing, Learning and Thinking – for Students, Academics and Nonfiction Book Writers.
Nếu chúng ta cố tự lừa mình ở đây và viết ra những câu chữ khó hiểu, ta sẽ phát hiện ra điều đó ở bước kế tiếp, khi cố biến ghi chú tài liệu thành ghi chú vĩnh viễn và cố kết nối chúng với những ghi chú khác. (If we try to fool ourselves here and write down incomprehensible words, we will detect it in the next step when we try to turn our literature notes into permanent notes and try to connect them with others.)
Viết ghi chú và sắp xếp chúng vào hộp slip không khác gì một nỗ lực hiểu ý nghĩa rộng hơn của một điều gì đó. Hộp slip buộc ta đặt nhiều câu hỏi mở rộng: Nó có nghĩa là gì? Nó liên hệ với… ra sao? Khác biệt giữa… là gì? Nó tương tự cái gì? (Writing notes and sorting them into the slip-box is nothing other than an attempt to understand the wider meaning of something. The slip-box forces us to ask numerous elaborating questions: What does it mean? How does it connect to … ? What is the difference between … ? What is it similar to?)
Độc giả học thuật có kinh nghiệm thường đọc với các câu hỏi trong đầu và cố liên hệ văn bản với những cách tiếp cận khác, trong khi độc giả thiếu kinh nghiệm có xu hướng chấp nhận câu hỏi của văn bản cùng khung lập luận của nó và coi như mặc nhiên. Cái mà độc giả giỏi làm được là phát hiện giới hạn của một cách tiếp cận và thấy ra những gì không được đề cập trong văn bản. (Experienced academic readers usually read a text with questions in mind and try to relate it to other possible approaches, while inexperienced readers tend to adopt the question of a text and the frames of the argument and take it as a given. What good readers can do is spot the limitations of a particular approach and see what is not mentioned in the text.)
Kant, I. (1996). An answer to the question: What is enlightenment? In A. Wood (Ed.), & M. J. Gregor (Trans.), Practical philosophy (pp. 11–22). https://doi.org/10.1017/CBO9780511813306.005 (Original work published 1784)
- Khai sáng là sự thoát ra của con người khỏi tình trạng vị thành niên do chính mình gây ra. Vị thành niên là sự không có khả năng sử dụng trí tuệ của chính mình mà không có sự hướng dẫn từ người khác. Tình trạng vị thành niên này do chính mình gây ra khi nguyên nhân của nó không nằm ở sự thiếu hiểu biết mà ở sự thiếu quyết tâm và can đảm để sử dụng nó mà không có sự hướng dẫn từ người khác. Sapere aude! Dám khôn ngoan! (Enlightenment is the human being’s emergence from his self-incurred minority. Minority is inability to make use of one’s own understanding without direction from another. This minority is self-incurred when its cause lies not in lack of understanding but in lack of resolution and courage to use it without direction from another. Sapere aude! Dare to be wise!)