Những điểm tương đồng và khác biệt giữa viết ghi chú thường xanh và Zettelkasten

Thực hành viết Ghi chú thường xanh của tôi được truyền cảm hứng rất nhiều từ Hộp phiếu Zettelkasten của Luhmann và những người ủng hộ đương đại. Tôi dùng một thuật ngữ khác vì có một số khác biệt, và vì tôi muốn có không gian để khám phá các ý tưởng trong lĩnh vực này tách khỏi văn hóa xung quanh Zettelkasten, vốn có những giá trị và xu hướng riêng.

Những điểm tương đồng chính:

• hướng theo khái niệm (Ghi chú thường xanh nên hướng khái niệm)
• tính nguyên tử (Ghi chú thường xanh nên ở mức nguyên tử (atomic))
• nhấn mạnh liên kết (Ghi chú thường xanh nên liên kết dày đặc)
• xem sự tình cờ là một giá trị (Ghi chú nên làm bạn ngạc nhiên)
• đặt ý tưởng riêng và sự phát triển của chúng theo thời gian vào trung tâm, thay vì chỉ tích lũy tóm tắt ý tưởng của người khác (Ghi chú thường xanh là nơi an toàn để nuôi ý tưởng táo bạo, Tự mình suy nghĩ, trái ngược với Sổ tay trích dẫn)
  • nhấn mạnh việc dùng ngôn từ của chính mình, ngay cả khi mô tả ý tưởng của người khác (Viết về thứ mình đọc)

Những khác biệt chính:

• Cách tiếp cận của tôi bao gồm một vài phương pháp bao quanh việc viết ghi chú, mở rộng phạm vi của nó:
  • một phương pháp để nắm bắt các mảnh vụn chưa đủ tiêu chuẩn làm Zettel, rồi chỉnh sửa chúng theo thời gian: Hộp thư viết cho ghi chú tạm thời và chưa hoàn thiện
    • một phương pháp bất thường để quản lý hộp thư đó: Lặp lại ngắt quãng giúp giảm áp lực khi xóa bỏ trong hộp thư đến
  • một phương pháp để xem lại có hệ thống các câu hỏi và ghi chú sơ khai theo thời gian: Dùng lặp lại ngắt quãng để nuôi dần những ý tưởng mơ hồ
  • một thực hành hằng ngày cụ thể: Thực hành viết buổi sáng của tôi
• Nói rộng hơn, cách tiếp cận của tôi dùng một Phân loại các loại ghi chú rộng hơn, mô tả một hệ thống phân cấp và phương pháp luận để nắm bắt ý tưởng từ rất sớm, rồi dần phát triển các cụm ghi chú thành những biểu diễn ở mức ngày càng cao. Ngược lại, các Zettel chủ yếu đại diện cho một vài tầng “giữa” trong hệ thống phân cấp này.
  • Tiêu đề rất quan trọng như các chỉ mục trong hệ thống của tôi. Các Zettel thường có mã định danh bằng số; những người theo trường phái hiện đại có thể đặt tiêu đề cho ghi chú, nhưng rõ ràng không theo cùng cách tiếp cận “tạo API”. Tiêu đề ghi chú thường xanh giống như API
• Liên kết ngược theo ngữ cảnh làm thay đổi đáng kể bản chất của “liên kết”, cho phép những hành vi nổi lên như Liên kết ngược có thể được dùng để định nghĩa ngầm các nút trong hệ thống quản lý tri thức.
• Tôi đã nhúng một Hệ thống ghi nhớ lặp lại ngắt quãng vào ghi chú của mình: Phương tiện ghi nhớ có thể được mở rộng sang ghi chú cá nhân. Điều này đã thay đổi đáng kể phương tiện, nhưng theo những cách tôi chưa hiểu rõ.
• Ghi chú của tôi có thể truy cập công khai, và tôi tích hợp chúng vào các cuộc trò chuyện công khai. Tôi chưa hiểu tác động của thực hành này, nhưng nó chắc chắn thay đổi đáng kể mối quan hệ của tôi với các ghi chú và tạo ra những cuộc thảo luận có giá trị. Có lẽ ở đây có một số góc độ thú vị về trí tuệ mạng. Tôi không biết Zettelkasten công khai “đang hoạt động” nổi bật nào. Zettelkasten của Luhmann được lưu trữ, nhưng đó là một mối quan hệ khác: ông không dùng nó trong cuộc trò chuyện rồi dùng chính tương tác đó để định hình việc viết của mình.

Một khác biệt cuối cùng, khá sắc nét: mục đích chính của hệ thống của tôi là phát triển ý tưởng cho các dự án sáng tạo cốt lõi. Hầu hết mọi người trong văn hóa Zettelkasten đương đại dường như dùng hệ thống của họ chủ yếu để viết ghi chú về ý tưởng của người khác. Nếu họ có phát triển ý tưởng riêng, những ý tưởng đó thường là một sở thích thú vị, không phải công việc sáng tạo cốt lõi. Tất cả điều này chạm tới các vấn đề quanh Người viết nhiều về viết ghi chú hiếm khi có bối cảnh sử dụng thật sự. Tôi không biết chính xác bằng cách nào, nhưng bối cảnh sử dụng của tôi định hình đáng kể thực hành viết ghi chú.