Rất nhiều người viết về cách giải quyết vấn đề Cách viết ghi chú thông thường không hiệu quả. Phần lớn các bài viết đó mắc kẹt trong góc nhìn thiển cận kiểu “life hack”, chỉ xoay quanh những câu hỏi như: “tôi nên tổ chức ghi chú thế nào?”, “nên dùng loại sổ tay nào?”, “làm sao để lưu lại các đoạn trích từ thứ tôi đọc cho tiện?”, v.v.
Câu trả lời cho những câu hỏi đó không thỏa đáng, vì bản thân câu hỏi đã đặt sai trọng tâm. Mục tiêu không phải là ghi chú. Mục tiêu là tư duy hiệu quả. Câu hỏi tốt hơn phải là: “phương pháp nào giúp tôi tích lũy hiểu biết sâu sắc một cách đáng tin cậy theo thời gian?”, “làm sao để dẫn dắt sự chú ý của mình hiệu quả?”, v.v. Với góc nhìn này, Viết ghi chú thường xanh là đơn vị cơ bản của công việc tri thức mới có ý nghĩa: Viết ghi chú thường xanh giúp tích lũy hiểu biết sâu sắc.
Về mặt công nghệ, thứ đáng theo đuổi không phải là “ghi chú được máy tính hỗ trợ” mà là “tư duy được máy tính hỗ trợ”.
Người ta dễ tập trung vào “ghi chú” vì đó là phần nhìn thấy được của một hoạt động vốn vô hình. Nếu bạn thấy vài điều sâu sắc trong sổ tay của ai đó, bạn dễ tưởng rằng chỉ cần có đúng loại sổ tay và biết cách tổ chức, mình cũng sẽ trở nên sâu sắc. Hơn nữa, ghi chú là thứ hữu hình, tương đối dễ làm, và cảm giác như mình đang làm điều gì đó, ngay cả khi nó vô ích (Cách viết ghi chú thường cho phản hồi yếu). Vì vậy, nó trở thành một thứ gây xao nhãng rất hấp dẫn.
Người viết nhiều về viết ghi chú hiếm khi có bối cảnh sử dụng thật sự
Tài liệu tham khảo
Matuschak, A. (2019, December). Taking knowledge work seriously. Presented at the Stripe Convergence, San Francisco.
Conversation with Michael Nielsen, 2019-12-16
- tư duy được hỗ trợ bởi máy tính (computer supported thinking)