Vì trò chơi có thể phát triển kỹ năng của người chơi rất hiệu quả, người ta dễ tưởng rằng có thể làm ra một trò chơi giáo dục khả thi, tức một trò chơi có thể “dạy” các kỹ năng cụ thể. Trên thực tế, cách này thường không chạy vì vài lý do mang tính cấu trúc.
Nhà phát triển trò chơi giáo dục thường bỏ qua một điều mà kinh nghiệm đã chỉ ra: thiết kế trò chơi là việc tìm ra điều thú vị. Phát triển kỹ năng trong trò chơi thường chỉ phục vụ cho những mục đích có ý nghĩa khác, và hầu hết trò chơi không phải là môi trường khai phóng. Điều này không ngẫu nhiên. Hoạt động trong môi trường khai phóng phải phục vụ trực tiếp một mục đích có ý nghĩa tự thân, trong khi mục tiêu học tập tự thân hiếm khi vừa có ý nghĩa vừa thú vị. Nó còn tệ hơn khi bị áp đặt lên người chơi. Rộng hơn, vì lý do này và vài lý do khác, Mục tiêu giáo dục thường phản tác dụng chính nó.
Nhà phát triển hay nghĩ: động lực của tôi là “giúp trẻ thành công”, còn động lực của các em là “chơi một trò vui”. Cách chia tách này cũng không ổn: Các môi trường do tác giả tạo ra bị ảnh hưởng đáng kể bởi động lực của tác giả.
Vẫn có thể tránh cái bẫy này, nhưng chỉ khi ta không cố ý làm ra một “trò chơi giáo dục”. Môi trường khai phóng mạnh thường xuất hiện như sản phẩm phụ của các dự án theo đuổi một mục đích có ý nghĩa tự thân. Theo Bret:
- Hãy thiết kế các hoạt động mang trong nó những khái niệm chịu tải, nhưng tập trung làm cho hoạt động ấy tự nhiên vui và thú vị với cả nhà thiết kế lẫn người chơi. Hãy tự hỏi: “Chính tôi có thích chơi cái này không?” Rồi tin rằng sau nhiều giờ cầm những khái niệm đó “trong tay”, người chơi sẽ dần quen, thành thạo và hiểu sâu. Đây là những thứ rất khó thiết kế một cách tường minh.
Một giới hạn nữa là môi trường khai phóng mạnh thường tập trung vào người dùng chuyên gia. Nhà phát triển trò chơi giáo dục thường tập trung vào biểu diễn dễ tiếp cận cho người mới. Nhưng cách này hay tạo khoảng cách giữa khái niệm người chơi học được và khái niệm chuyên gia thật sự dùng, như trong trường hợp SimCity. Kết quả là biểu diễn có trần sức mạnh thấp.
Tài liệu tham khảo (References)
Email với Bret Victor, 2015/03/19. Re: Toys with weight-bearing educative properties