Ericsson, K. A., Krampe, R. T., & Tesch-Römer, C. (1993). The role of deliberate practice in the acquisition of expert performance. Psychological Review, 100(3), 363.
- Năng lực chuyên gia không đến từ năng khiếu tự nhiên; phần đánh giá tài liệu quanh Năng lực phi thường di truyền tới mức nào khá thiên lệch.
- Luyện tập và kinh nghiệm không tự động dẫn đến năng lực chuyên gia:
- Số giờ thô không đồng nghĩa với chuyên môn: cần Luyện tập có chủ đích, theo Ericsson
Cách đạt được chuyên môn
- Con đường từ hứng thú thời trẻ đến năng lực chuyên gia: Mô hình phát triển tài năng ba giai đoạn của Bloom
- Tiêu chí chuyên môn thay đổi đáng kể khi mức năng lực tăng lên
- Ở giai đoạn đầu, học sinh được so sánh với những người nghiệp dư địa phương. Ở giai đoạn hai, họ được so sánh với những người mới vào nghề khác. Ở giai đoạn ba, họ được so sánh với những người có khát vọng chuyên nghiệp khác. Ở giai đoạn bốn, họ được so sánh với các nghệ sĩ quốc tế khác.
- Các tiêu chí này không chỉ thay đổi về quy mô: chúng liên quan đến những phạm trù khác nhau.
- Nhạc sĩ trẻ em chủ yếu được đánh giá bằng khả năng kỹ thuật, nhưng sự nổi bật ở cấp chuyên nghiệp đòi hỏi biểu đạt cảm xúc và diễn giải độc đáo.
- Nhà toán học trẻ em chủ yếu được đánh giá bằng hiệu quả và trí nhớ, nhưng sự nổi bật ở cấp chuyên nghiệp đến từ hiểu biết sâu sắc và sáng tạo.
- Nhiều học sinh gặp khó khăn khi chuyển đổi giữa các tiêu chí này.
- Kiểu luyện tập này đòi hỏi nguồn lực đáng kể: Bloom báo cáo rằng cha mẹ của các thí sinh hướng tới cấp độ chuyên gia dành phần lớn thời gian rảnh để đưa đón con tới các hoạt động liên quan; họ có thể chuyển nhà để gần các cơ sở huấn luyện tốt hơn; họ chi số tiền lớn cho các huấn luyện viên hàng đầu.
- Điều này đòi hỏi niềm tin mạnh rằng đứa trẻ “đặc biệt” hoặc có thể đạt tới đẳng cấp cao nhất.
- Luyện tập có chủ đích đòi hỏi nỗ lực cao
- Các tác giả xem xét nhiều nghiên cứu báo cáo rằng “về cơ bản không có lợi ích từ thời lượng vượt quá 4 giờ mỗi ngày và lợi ích giảm từ luyện tập vượt quá 2 giờ… thời lượng hiệu quả của luyện tập có chủ đích có thể gần hơn 1 giờ mỗi ngày.” (essentially no benefit from durations exceeding 4 hr per day and reduced benefits from practice exceeding 2 hr … the effective duration of deliberate practice may be closer to 1 hr per day.) (tr. 370)
- Luyện tập đòi hỏi tập trung cao trong mọi hành động để học sinh xây dựng tính tự động hóa một cách chính xác, thay vì mã hóa những sai sót tinh vi. Sự tập trung cũng quan trọng để nhận ra các lĩnh vực có thể cải thiện và thay đổi cách luyện tập để theo đuổi chúng.
- Cải thiện khả năng thể chất (sức mạnh, sức bền) có tính tự giới hạn vì nó đòi hỏi hoạt động gần ranh giới hiệu suất: Phát triển kỹ năng đòi hỏi phải phá vỡ trạng thái quen thuộc
- Nếu luyện tập mỗi ngày tiêu hao hết dự trữ tinh thần và thể chất của học sinh, điều quan trọng là học sinh phải phục hồi hoàn toàn một cách đều đặn. Nếu không, các buổi luyện tập tiếp theo sẽ bị giới hạn bởi nỗ lực còn lại của học sinh, hoặc họ sẽ vượt quá giới hạn kiệt sức, làm tăng nguy cơ chấn thương và kiệt sức.
- Ta có thể coi nỗ lực như một ràng buộc đặt điểm cân bằng: học sinh phải tích lũy hàng nghìn giờ luyện tập, nhưng họ chỉ có thể luyện tập bền vững vài giờ mỗi ngày; điều này nghĩa là luyện tập phải kéo dài nhiều năm với các buổi tập đều đặn.
- Có vẻ học sinh có thể tăng khả năng chịu đựng luyện tập theo thời gian; các chương trình huấn luyện dài hạn bắt đầu với các buổi 10-20 phút cho trẻ nhỏ và tăng dần trong thời gian dài.
- Liên quan, nhiều tiểu thuyết gia nổi tiếng “chỉ viết 4 giờ vào buổi sáng, dành phần còn lại của ngày để nghỉ ngơi và phục hồi” (write only for 4 hr in the morning, leaving the rest of the day for rest and recuperation) (tr. 371).
- dừng lại ở tr. 371
Tài liệu tham khảo
Bloom, B. S. (1985). Generalizations about talent development. Trong B. S. Bloom (Biên tập), Developing talent in young people. Ballantine Books.