Quan trọng là phải Viết về thứ mình đọc. Khi đọc, bạn đã đánh dấu các đoạn có vẻ liên quan và ghi nhanh suy nghĩ của mình (Cách thu thập quan sát khi đọc). Giờ là lúc xử lý tất cả thành ghi chú lâu dài.
Trước hết: nên viết những ghi chú nào? Chúng ta sẽ viết Ghi chú thường xanh nên hướng khái niệm, vậy đâu là các khái niệm chính? Cần lùi lại một bước để hình dung cấu trúc tổng thể của các ý tưởng. Cách làm cụ thể: gom các mẩu ghi chú thành cụm và quan sát cấu trúc nổi lên. Hoặc phác thảo sơ đồ tư duy, dàn ý trực quan. Cấu trúc bạn thấy không nhất thiết khớp với cấu trúc của cuốn sách. Nó là bất cứ thứ gì hợp lý trong bản thể luận của riêng bạn (Hãy tự mình suy ngẫm).
Khi đã có bức tranh về các khái niệm, bắt đầu quy trình viết ghi chú theo vòng lặp. Tôi tóm tắt lại quy trình của Christian Tietze ở đây, đang áp dụng và điều chỉnh dần:
- Viết một ghi chú tổng quát nắm bắt “ý tưởng lớn” của một cụm.
- Có nhiều ý tưởng lớn? Viết nhiều ghi chú tổng quát để giữ Ghi chú thường xanh nên ở mức nguyên tử (atomic).
- Viết các ghi chú chi tiết hơn: rà qua từng mẩu ghi chú trong cụm. Viết các ghi chú nắm bắt những ý tưởng nguyên tử tinh tế hơn trong cụm đó.
- Kết nối: tìm các ghi chú cũ liên quan đến ghi chú mới này. Liên kết, hợp nhất, sửa đổi khi cần để phản ánh cách hiểu tổng hợp mới của bạn về các ý tưởng đó.
- Sửa lại: quay về ghi chú tổng quát và cải thiện phần tóm tắt dựa trên những gì bạn vừa học được khi viết ghi chú chi tiết, miễn là không làm mờ trọng tâm. Xoá các ghi chú chi tiết không còn cần thiết. Cập nhật các ghi chú khác dựa trên những gì bạn học được khi viết bản tổng quát mới, nếu hợp lý.
- Lặp lại
Tham khảo
Create Zettel from Reading Notes • Zettelkasten Method
-
Thứ hai, tôi xem xét liệu điểm chính của một cụm có quá nhiều điều kiện tiên quyết để đứng một mình không. Có thể nó là kết luận rút ra từ nhiều giả định, hoặc từ các mô hình phức tạp mà tôi cần giải thích. Tôi chuẩn bị kết luận trước, rồi phân nhánh sang các ghi chú khác để bao quát các ý tưởng cần thiết. Đây là lúc liên kết phát huy tác dụng: các chi tiết trỏ ngược về ghi chú khái niệm, và ghi chú khái niệm trỏ tới các nhánh chi tiết của nó.
-
Các cụm không bám theo dàn ý của cuốn sách. Chỉ mục của một cuốn sách thu thập tham chiếu mà không quan tâm tới mục lục hay dòng chảy ý tưởng. Với việc định nghĩa thuật ngữ, cách tiếp cận tương tự cũng hữu ích: gom các ví dụ sử dụng trong văn bản cùng với chính các định nghĩa để có bức tranh rõ về ý nghĩa. Cụm cũng có thể dựa trên chủ đề, giống như chỉ mục.
-
Đây là cái tôi gọi là ‘trực giao với nội dung’: chúng không đi theo trình tự các trang và phần. Thay vào đó, các cụm tự hình thành quanh bất cứ mục đích nào bạn thấy phù hợp.
Ahrens, S. (2017). How to Take Smart Notes: One Simple Technique to Boost Writing, Learning and Thinking – for Students, Academics and Nonfiction Book Writers.
- Đảm bảo bạn có thể tìm lại ghi chú này sau, bằng cách liên kết tới nó từ chỉ mục của bạn, hoặc tạo liên kết tới nó trên một ghi chú khác mà bạn dùng làm điểm vào cho một chủ đề hoặc cuộc thảo luận, và bản thân ghi chú đó được liên kết tới chỉ mục.