Trong The Diamond Age, Cuốn Primer không phải là môi trường mà Nell rốt cuộc dùng để chỉ huy quân đội của mình, cũng không phải nơi cô tạo ra những ý tưởng mới cho xã hội (mục tiêu sau cùng của các tác giả). Hiểu đúng nhất, nó là một trải nghiệm khởi động cho phần đời còn lại của cô. Nó truyền tải nội dung qua cơ chế được mô tả trong Cuốn Primer là một trải nghiệm thể hiện khổng lồ, rồi được thiết kế để Nell vượt qua và bỏ lại sau lưng.
Chính Hackworth gợi ý cú chuyển giao này khi Nell hoàn thành các nhiệm vụ trong sách:
Hôm nay em đã chinh phục thế giới này, và bây giờ khi đã chinh phục được nó, em sẽ thấy nó khá nhàm chán. Giờ trách nhiệm của em là tạo ra những thế giới mới để người khác khám phá và chinh phục. (You have conquered this world today, and now that you have conquered it, you’ll find it a rather boring place. Now it’s your responsibility to make new worlds for other people to explore and conquer.) (tr. 445)
Gần như mọi hoạt động có ý nghĩa trong tuổi thơ Nell đều diễn ra trong thế giới tưởng tượng của Cuốn Primer, hoàn toàn tách biệt với mục đích và hành động ngoài đời thật. Nell không thực hiện bất kỳ suy nghĩ gì nguyên bản trong cuốn Primer, và cô cũng không được phép. Phần đó để dành cho sau khi “khởi động” xong.
Tôi không nghĩ kiểu tách biệt cứng nhắc như vậy là khả thi. Xem Nell không biết và không chia sẻ mục tiêu của Cuốn Primer. Một trong những người cố vấn ngoài đời của Nell, Viên Cảnh Sát Trưởng, cũng gợi ý điều này trong sách: “Cuốn Primer của em là một nguồn lực sẽ giúp em được học hành đầy đủ, nhưng nó sẽ không bao giờ làm em thông minh. Cái đó phải đến từ cuộc sống.” (In your Primer you have a resource that will make you highly educated, but it will never make you intelligent. That comes from life.) (tr. 283)
Vì Cuốn Primer không giúp các chuyên gia giỏi hơn bất cứ điều gì, nó không nhằm mở rộng biên giới tri thức. Nó là chuyện mở rộng khả năng tiếp cận.
Tài liệu tham khảo
Stephenson, N. (2003). The Diamond Age: Or, a Young Lady’s Illustrated Primer (Reprint edition). Spectra.